Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

admin 16 Tem 2020 Özel Eğitim 23  0

DEHB, dikkati toplamayı, hareketsiz durmayı ve davranışınızı kontrol etmeyi etkileyen bir nörolojik bozukluktur. Çocuklarda ve gençlerde daha çok görülmektedir ve bu yetişkinliğe kadar devam edebilmektedir. 

DEHB, çocuklarda en sık teşhis edilen zihinsel bozukluktur. Erkeklerde kızlara göre daha çok görülmektedir. Genellikle çocuğun dikkatini toplamaya en çok başladığı erken okul yıllarında görülmektedir.

DEHB’in bilinen bir tedavisi yoktur ancak erken tespit ve eğitim planı ile, DEHB olan bir çocuğun veya yetişkinin semptomlarını yönetmesine yardımcı olabilir. Aynı zamanda doktorların yazmış oldukları ilaçlar da semptomları kontrol altına almayı kolaylaştırıcı bir tedavi yöntemidir.

DEHB Belirtileri

DEHB belirileri aşağıdaki gibidir.

  • Kolayca dikkatleri dağılabilir,
  • Görevlerini takip etmez veya görevlerini tamamlayamaz,
  • Bir şey anlatıldığı zaman anlamıyor gibi görünmektedir,
  • Dikkatsizlikten kaynaklı hatalar yapmaktadır,
  • Günlük aktivitelerini unutabilir,
  • Hareketsiz oturma gerektiren işleri yaparken rahatsız olur, hoşlanmaz,
  • Bir şeyleri kaybetmeye meyillidir,
  • Hayal kurmaya meyillidir,
  • Otururken genellikle kıpır kıpırdır,
  • Oturmaktan haz etmez,
  • Sessizce oynamakta sorun yaşar
  • Aşırı konuşmaya meyilldir,
  • Çoğu zaman hareket halindedir,
  • Sıra beklerken sıkıntı yaşayabilir,
  • Genellikle geç kalma ve unutma eğilimi vardır,
  • Kendine güveninde sorunlar yaşayabilir, bunun getirdiği kaygı ile iş yerinde ve arkadaş ortamında sorunlar yaşayabilir,
  • İşlerini erteleme eğilimi vardır,
  • Kolay sinirlenir,
  • İlişki sorunları yaşayabilir.

Dikkat Eksikliği Bozukluğu (ADD)

ADD, DEHB’in eski ismidir. 1990 yıllarından sonra resmi olarak DEHB ile değiştirilmiştir.

 

 

DEHB Nedenleri

Uzmanlar DEHB’e tam olarak nelerin yol açtığımı söylememekle birlikte aşağıdaki bir kaç durumun yol açabileceğinden bahsetmektedirler.

  • Genler
  • Beyindeki bazı kimyasallar.
  • Beynin kontrol alanların DEHB’li bireylerde daha az aktif olması.
  • Hamilelik sırasında yetersiz beslenme, sigara içme ve made kullanımı.
  • Beyindeki kurşun gibi toksinlerin yoğunluğu.
  • Beyindeki bir takım hasarlar.

Önemli not: Şeker, DEHB’e neden olmamaktadır, Maddi imkansızlıklar, stresli ev hayatı vb. de DEHB için bir neden değildir.

DEHB Tanısı ve Testleri

Özellikle yeni dönem çocukları genel olarak çok hareketli çocuklar oldukları için DEHB tanısı koymak oldukça zor olabilir. Doktorlar çocuğun bir kaç semptomu ne zamandır sağladığına bakarak Amerikan Psikiyatri Birliği kuralları çerçevesinde DEHB tanısı koymaktadırlar.

DEHB Tedavisi

DEHB’in çoğu semptomu eğitim planlaması ve ilaç ile yönetilebilmektedir. Uyarıcı olarak bilinen ilaçlar hiperaktif dürtüleri kontrol altına almayı sağlamaktadır. Bu ilaçlar genellike aşağıdaki maddeleri içermektedirler.

  • Amfetamin  ( Adzenys XR ODT ,  Dyanavel )
  • Deksmetilfenidat  ( Focalin )
  • Dekstroamfetamin  ( Adderall ,  Deksedrin )
  • Lisdexamfetamine  ( Vyvanse )
  • Metilfenidat  ( Aptensio ,  Cotempla ,  Concerta ,  Daytrana , Jornay PM  Metadate ,  metilin ,  Quillivant ,  Ritalin )

Özel eğitim ve psikolog desteği ise çocukların yapıcı bir rutine sahip olmalarında son derece etkili bir rol oynamaktadır.

Bazı doğal ilaçların da ( genellikle omega-3 içeren) çocuklar üzerinde çok faydalı olduğu görülmüştür.

Bazı yaşam tarzı değişiklikleri sizin ve çocuğunuzun semptomları yönetmesine de yardımcı olabilir:

  • Bol meyve, sebzeler, kepekli tahıllar ve yağsız protein ile sağlıklı bir diyet yapın.
  • Her gün biraz egzersiz yapın.
  • Elektronik cihazlarda harcanan zamanı sınırlandırın.
  • Bol bol uyuyun.

Çocuğunuzun DEHB’si varsa, şunları yapmanız da yardımcı olabilir:

  • Açık bir program ve rutinler hazırlayın.
  • Çocuğunuzla ondan neler beklediğiniz hakkında basit ve dürüst bir şekilde konuşun.
  • Çocuğunuzla konuşurken sadece çocuğunuza odaklanın.
  • Sakin, odaklanmış davranışa örnek olun.
  • İyi davranışı ödüllendirin.
Disleksi Nedir? Tedavisi ve Belirtileri Nelerdir?
ozroder
ÖZRÖDER Üyelik Formu
Hareket Bozuklukları Nedir? Türleri Nelerdir?
ozroder
Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Öğretmenleri Derneği (ÖZRÖDER)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir